ก่อนหน้านี้ผมเคยเล่าถึงขั้วตรงข้าม (Polarity) ระหว่างความคล่องตัวกับความสร้างสรรค์ไปแล้ว
ครั้งนี้ผมมองว่า “การไล่ตามความฝัน” และ “การดูแลตัวเอง” (เปรียบเสมือน นักรบ กับ นักรัก) ก็เป็นแสงและเงาของกันและกันเช่นเดียวกัน
ข้อดีของการไล่ตามความฝัน (นักรบ)
การมุ่งมั่นไล่ตามความฝันนำไปสู่:
- การฝึกฝนที่เข้มข้น
- ความพยายามที่ไม่ลดละ
- อนาคตที่สดใส
- การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
ผลเสียของการไล่ตามความฝันที่มากเกินไป
หากตึงเกินไปจะทำให้เกิด:
- ความเหนื่อยล้าสะสม
- ภาวะหมดไฟ (Burnout)
- ทักษะที่ถดถอย จาก “ฟอร์มตก” ซ้ำ ๆ เพราะร่างกายและจิตใจล้าเกินไป
ข้อดีของการดูแลตัวเองและพักผ่อน (นักรัก)
การพักผ่อนอย่างมีคุณภาพนำไปสู่:
- ความผ่อนคลายอย่างแท้จริง
- การฟื้นฟู (Recovery) ทั้งร่างกายและจิตใจ
- พลังงานที่เต็มเปี่ยมพร้อมกลับไปสู้ใหม่
ผลเสียของการผ่อนคลายที่มากเกินไป
หากหย่อนเกินไปจะทำให้เกิด:
- ความรู้สึกไร้ค่า (เพราะขาดแรงขับเคลื่อน)
- ความกังวลจากงานที่ค้างคา
- การวางแผนชีวิตที่ทำไม่ได้จริง (ขาดวินัย)
แรงตึงระหว่างความสำเร็จและความสัมพันธ์
ในบริบทการทำงาน เราจะเห็นแรงตึงของสองแกนนี้ได้อย่างสม่ำเสมอ ถ้าเป็นองค์กรอิสระก็มักจะเน้นไปทางขั้วของ “นักรัก” เพราะผู้คนมาด้วยใจ ถ้าต้องเลือกระหว่าง “คนสำราญ” กับ “งานสำเร็จ” ก็ต้องดูแลคนไว้ก่อน ส่วนในบริบทขององค์กรเอกชน ก็จำเป็นต้องเน้น “ความสำเร็จ” เพราะทีมที่ไม่เคยทำอะไรสำเร็จเลย ก็จะไม่มีทรัพยากรมาหล่อเลี้ยงและอยู่ต่อไปไม่ได้
ทั้งสองสิ่งต้องอยู่ร่วมกันจึงจะยั่งยืน ถ้าเอาแต่งานสำเร็จแต่ทุกคน Burnout ครอบครัวพัง หรือลาออกหมด งานก็เดินต่อไม่ได้ แต่ถ้าเอาแต่คนสำราญแล้วไม่เคยทำอะไรเสร็จเป็นชิ้นเป็นอัน ทรัพยากรที่มาหล่อเลี้ยงทีมก็จะค่อย ๆ เหือดหายไป และทีมนี้ก็จะรักษาคนเก่งที่มองหาความสำเร็จไว้ไม่ได้เช่นกัน
ในบริบทของตัวเราเองคนเดียว เราก็สัมผัสกับแรงตึงของสองขั้วนี้ได้เช่นกัน เราต้องเลือกว่าจะ “พักผ่อน” หรือ “ฝึกฝน” พักผ่อนมากเกินไปอนาคตก็อาจไม่สดใส แต่ถ้าตึงเกินไปเราก็จะมีเพียงอนาคตที่สดใส…ในแบบที่เราไม่อยากอยู่ตรงนั้นแล้ว ในการพักผ่อนมีการเติมพลัง การฟื้นฟู และการเยียวยา ส่วนในการฝึกฝนมีความพยายามและความสำเร็จรออยู่
ขั้วตรงข้าม (Polarity) ไม่ใช่ปัญหาที่ต้องแก้ ถ้าเราคิดจะแก้ เราจะติดอยู่ในวังวนของมันเรื่อยไป ขั้วตรงข้ามมีอยู่แล้วตามธรรมชาติ หน้าที่ของเราคือ “บริหารความตึงเครียด” เราจะเลือกทางสงบอย่างการหา “ทางสายกลาง” ให้เจอ เพื่อให้ชีวิตไม่แกว่งมาก หรือจะเลือกทางที่ท้าทายอย่างการ “โอบกอดขั้วตรงข้าม” เพื่อกอบโกยข้อดีของทั้งสองขั้วและลดผลกระทบจากข้อเสียของทั้งคู่ก็ได้ แต่ทางเลือกที่สองนั้นรักษาสมดุลให้ตรงเป๊ะได้ยากมาก เพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราผันเปลี่ยนเวียนแปรระหว่างสองขั้วนี้อยู่ตลอดเวลา